Darmflora en gedrag

In ons artikel “Voeding en gedrag” hebben wij aandacht besteed aan de invloed van voeding op het gedrag van een hond en wat het belang is van bepaalde vitaminen en mineralen. Hierin is vooral gekeken naar de invloed van een tekort aan bepaalde vitaminen en mineralen en wat voor invloed de lever en overbelasting van de lever op het gedrag van een hond kan hebben.

Als men denkt aan de darmen van een hond, dan wordt vaak alleen gedacht aan de vertering van voeding. Steeds meer onderzoeken worden er verricht om meer inzicht te krijgen welke rol de darmen, darmflora en hersenen met elkaar gemeen hebben omtrent gedrag. Hieruit is gebleken dat ook de darmen een brein hebben. Dit wordt ook wel het tweede brein (enterische zenuwstelsel) genoemd. Het tweede brein heeft een enorme impact op hoe je hond zich voelt en in welke mood hij of zij verkeert.

In dit artikel willen wij graag dieper hierop ingaan. Wat voor invloed heeft de darmflora daadwerkelijk op het gedrag van je hond. Hoe werken deze processen en hoe komen de vitaminen en mineralen nu op de juiste plek in het lichaam om ervoor te zorgen dat er rust in het koppie komt en blijft.

Voeding en tweede brein

In het lichaam worden diverse stofjes aangemaakt die mede invloed hebben op het gedrag. Denk daarbij aan adrenaline (stresshormoon voor vecht-of-vluchtreactie), cortisol (stresshormoon) en serotonine (gelukshormoon). Deze worden door het lichaam zelf aangemaakt door middel van de juiste voedingsstoffen die de hond binnenkrijgt. Veel van deze stofjes worden omgezet in de darmen oftewel in het mechanisme van het tweede brein.

Hoe werkt het nu precies en wie regelt nu dat alles op elkaar is ingespeeld, zodat je hond zich prettig voelt. Uit onderzoek is gebleken dat niet alleen de hersenen dit proces aansturen. De darmen zelf spelen hierin ook een belangrijke rol. Zelfs zo belangrijk dat ze een rechtstreekse verbinding hebben met elkaar. Dit om zo sneller en beter met elkaar te communiceren.

In figuur 1 is te zien hoe deze verbinding loopt tussen de hersenen en het tweede brein. Deze communicatie gaat via de zenuw “Nervus vagus”, ook wel de snelweg in het lichaam genoemd. Hierin is te zien dat het juist geen eenrichtingsverkeer is van hersenen naar de darmen, echter ook van darmen naar hersenen.

Figuur 1. Schematische weergave van het tweede brein in de hond

Een voorbeeld uit de praktijk is: “Als een hond iets verkeerds eet, dan wordt er in veel gevallen direct een signaal afgegeven aan de hersenen. Het lichaam reageert dan door te braken of in de vorm van waterdunne spuitdiarree om er zo voor te zorgen dat de ongewenste stof zo snel mogelijk het lichaam verlaat.”

Hoe kan de darmflora invloed uitoefenen op het tweede brein

De darmflora bestaat uit verschillende micro-organismen, voornamelijk bacteriën, die in de darmen van onze honden leven. Deze verschillende micro-organismen verrichten meerdere taken binnen het verteringstelsel. Zij zijn o.a. belangrijk voor:

• Ontwikkeling en herstel van de darmwand
• Beschermen van de darmwand
• Helpen bij het verteren van voedingsstoffen
• Helpen bij het opnemen van deze voedingsstoffen
• Reinigen van het lichaam (ontgifting)
• Samenwerken met het afweersysteem (weerstand)
• Uitscheiden van signaalstoffen die van invloed zijn op meerdere essentiële processen in het lichaam (bijvoorbeeld in de hormoonhuishouding)

Al met al is de darmflora dus enorm van belang voor het optimaal laten functioneren van de darmen en biedt het bescherming voor de darmwand. Graag nemen wij jullie mee in één van de processen die door de darmflora wordt gereguleerd en die effect op het gedrag van onze honden kan hebben.

Serotonine, ook wel gelukshormoon genoemd, is namelijk één van die stoffen. Dit zogenaamde gelukshormoon is betrokken bij meerdere processen in het lichaam, zoals het geheugen, slaap en vooral ook de stemming. Tevens werkt serotonine ook als een regulator van dopamine in het lichaam wat ervoor zorgt dat een hond zich prettig voelt.

In de figuren 2 en 3 zijn de stappen te zien die nodig zijn voor de aanmaak van serotonine. Het begint bij de voedingsopname. Een hond heeft een behoefte aan bepaalde essentiële voedingsstoffen zoals bijvoorbeeld tryptofaan; een voorloper van het hormoon serotonine. Tryptofaan is een aminozuur (bouwsteen) wat voorkomt in eiwitten. De omzetting van tryptofaan naar 5-HT (directe voorloper van serotonine) vindt plaats in gespecialiseerde darmcellen in de darmwand. Voor de omzetting van tryptofaan is het dus van belang dat de spijsvertering optimaal verloopt en daarnaast dat de hond voldoende vitaminen en mineralen binnenkrijgt.

Figuur 2. Schematische weergave van de omzetting tryptofaan naar serotonine

In onze vorige blog “Voeding en het gedrag van honden” hebben wij al omschreven welke werking bepaalde vitaminen en mineralen hebben en wat voor invloed deze hebben in het gedrag van onze honden. Om tryptofaan om te zetten naar serotonine zijn er van deze vitaminen en mineralen nodig om dit te kunnen verwezenlijken, voornamelijk vit. B1, B3 en B6 en mineralen magnesium, zink en calcium, zoals te zien in figuur 2.  In de gespecialiseerde darmcellen wordt 5-HT dus omgezet, maar tevens wordt deze daar ook opgeslagen.

Figuur 3. Schematische weergave van de darmvlokken en de darmflora die zorgen voor de aanmaak van serotonine

Onlangs is uit onderzoek gebleken dat de aanmaak van serotonine voor een groot deel door de darmflora wordt gereguleerd. De darmflora scheidt namelijk stofjes uit die door de darmcellen in de darmwand worden waargenomen zie figuur 3. Deze signaalstoffen stimuleren de gespecialiseerde cellen om 5-HT aan zowel het darmlumen als de bloedbaan naar de hersenen toe, af te geven. Daarom is het ook zo essentieel om de darmflora op peil te houden om zo ook een goede communicatie te houden tussen de darmen en de hersenen.

Hiermee willen wij dus duidelijk maken dat niet alleen de hersenen zelf invloed hebben op het gedrag van onze honden, maar dat mede de darmen (het tweede brein) met ondersteuning van de darmflora hier een grote rol in spelen.

Daarom adviseren wij naast onze Farm Food HE brok om minimaal twee dagen in de week Farm Food Fresh diepvries Pens en Hart compleet te geven om zo de darmflora in stand te houden of eventueel op te bouwen.

1. Ambrosini Y.M., Borcherding D., Kanthasamy A., Kim H.J., Willette A.A., Jergens A., Allenspach K., Mochel J.P., The Gut-Brain Axis in Neurodegenerative Diseases and Relevance of the Canine Model: A Review, Frontiers in Aging Neuroscience, Volume, Article 130
2. Kirchoff N.S., Udell M.A.R., Sharpton T.J., 2019, The gut microbiome correlates with conspecific aggression in a small population of rescued dogs (Canis familiaris), PeerJ, 7:e6103
3. Mondo E., Barone M., Soverini M., D’Amico F., Cocchi M., Petrulli C., Mattioli M., Marliani G., Candela M., Accorsi P.A., 2020, Gut microbiome structure and adrenocortical activity in dogs with aggressive and phobic behavioral disorders, Helyon 6
4. Yano J.M., Yu K., Gregory P. Donaldson G.P., Shastri G.G., Ann P., Ma L., Nagler C.R., Ismagilov R.F., Mazmanian S.K., Hsiao E.Y., 2015, Indigenous Bacteria from the Gut Microbiota Regulate Host Serotonin Biosynthesis, Cell, Volume 163, Issue 1, 24, Pages 258

Voedingsadvies

Heb je na het lezen van dit artikel nog een vraag? Dan kun je ons altijd mailen of bellen!