Overgewicht bij de hond

Net als bij mensen kunnen honden last hebben van overgewicht. Voorheen waren zo’n 30 – 40 % van alle honden te zwaar (1,2). Recent is er zelfs al sprake van dat dit percentage hoger ligt, namelijk tussen de 50 – 60 % van alle honden (3). Een hond heeft last van overgewicht als het gewicht 10 tot 20 % meer is dan het optimale lichaamsgewicht. Bij meer dan 20 % is er zelfs sprake van obesitas (3). Honden met overgewicht of obesitas hebben net als mensen een verhoogd risico op gezondheidsproblemen, zoals gewrichts-, hart-, lever- of nierproblemen (4). Daarnaast hebben hondeneigenaren vaak niet eens door dat hun viervoeters te maken hebben met overgewicht. Voor eigenaren die graag willen weten of hun hond(en) het juiste gewicht heeft, dan raden wij aan om daarvoor de “Body Condition Score” te gebruiken, zie onderstaand figuur.  In sommige gevallen is de Body Condition Score slecht toe te passen. Bijvoorbeeld wanneer honden een lange vacht hebben, dan kunt u dit ook voelen door met uw handen langs de ribbenkast te gaan. Bij een ideaal gewicht kunt u de ribben voelen en is de taille voelbaar. Deze manier van conditie bepalen is een prima maatstaf om erachter te komen of een hond overgewicht heeft.

Veel hondeneigenaren houden zich vast aan een bepaald gewicht wat normaliter bij een ras en geslacht zou passen, maar elke hond is anders. Een hond gevoed met Farm Food heeft vaak een harde bespiering en aangezien spieren zwaarder zijn dan vet, weegt een hond gevoed met Farm Food soms net iets meer, terwijl de conditie wellicht perfect is. Kijk en voel dus zeer regelmatig of uw hond goed van conditie is of wat dient af te vallen.

De oorzaken van overgewicht

De meest voorkomende oorzaak van overgewicht is een energieoverschot, waardoor de voedingsstoffen die ‘te veel’ binnenkomen als reserves worden opgeslagen in het lichaam. Dit kan komen, doordat honden té veel voeding of juist te weinig beweging krijgen of een combinatie hiervan. Er kunnen ook andere oorzaken zijn, waardoor overgewicht of obesitas bij honden ontstaat, namelijk door ziekten, medicatie of overige factoren zoals genetica (verschilt per ras), hormoonhuishouding en door de leeftijd van honden (4,5). Om overgewicht tegen te gaan is het belangrijk om eerst goed in kaart te brengen wat de precieze oorzaak van het overgewicht van de hond is. Hierdoor kan er een passend voedingsadvies aan uw hond gegeven worden om af te vallen.

Begeleiding om een gezond gewicht te bereiken

Farm Food geeft vrijblijvend begeleiding aan hondeneigenaren om hun hond te laten afvallen. Bij een eerste gesprek wordt de huidige conditie en situatie van de hond besproken, en tijdens dit gesprek wordt er aandacht gegeven aan het achterhalen wat de mogelijke reden van het overgewicht is. Ook wordt er samen een doelstelling gemaakt, waarbij langzaam afvallen altijd de voorkeur heeft. Te snel afvallen is namelijk zeer belastend voor veel organen, aangezien er door het afvalproces stoffen vrijkomen (o.a. vetcellen) die het lichaam dient te verwerken en op te ruimen. Vervolgens wordt er samen een plan gemaakt, waarbij besproken wordt hoe het dagelijkse menu eruit gaat zien, inclusief tussendoortjes en kauwmomenten, en welk bewegingspatroon ideaal zou zijn voor zowel de hondeneigenaar als de hond. Na 2 à 3 weken vindt de eerste evaluatie plaats, waarbij de hond eerst even gewogen dient te zijn en de conditie opnieuw is bepaald door middel van de “Body Condition Score”. Mocht het nodig zijn, dan wordt het menu aangepast en natuurlijk worden alle vragen beantwoord en de eventuele valkuilen doorgenomen. Deze tussenevaluaties vinden regelmatig plaats, gemiddeld na elke 3 weken tot het resultaat behaald is. Het afvalproces eindigt met het doorspreken van het dagelijkse menu zoals dit gaat zijn ná het afval proces, zodat de hond op een gezond gewicht met een goede lichaamsconditie blijft.

Wilt u graag persoonlijk advies over overgewicht bij honden, dan kunt u altijd contact opnemen met ons specialistisch voedingsteam.

Hoeveelheid voeding aanpassen bij honden met overgewicht

Om de juiste hoeveelheid voeding voor uw hond te bepalen begint u met het uitrekenen van de normale aanbevolen hoeveelheid voeding, die u volgens onze richtlijn aan uw hond mag geven. Deze hoeveelheid kunt u berekenen via de website: https://www.farmfood.be/voedingstips/voedingstabel-en-voerwijzer/

Wanneer uw hond door een energieoverschot iets aan de zware kant is, dan kunt u uw hond iets minder voeding gaan geven. U kunt beginnen met eerst 10% minder voeding te geven, gevolgd door 15% minder voeding en daarna pas 20% minder voeding. Uiteindelijk kunt u maximaal 25% minder voeding gaan geven. Overigens, het is belangrijk dat u niet meer dan 25% van de richtlijn afwijkt, om te voorkomen dat uw hond te weinig essentiële voedingstoffen binnenkrijgt. Tekorten in de voeding kunnen namelijk een averechts effect opleveren, waarbij honden niet meer gaan afvallen, maar juist in gewicht kunnen gaan aankomen. Wanneer er té weinig voedingsstoffen binnenkomen, dan kan het zijn dat het lichaam spieren gaat afbreken. Dat is zeer zeker niet de bedoeling! Bovendien ontstaan er door de afbraak van de spiermassa te veel afvalstoffen in het lichaam, waardoor de gehele stofwisseling “metabolisme” kan vertragen met 20% – 30% en het afvallen nog moeilijker zal gaan. Kijk dus uit met te weinig voeding geven.

Welke voeding is geschikt?

Alle Farm Food voedingen zijn geschikt voor een hond met overgewicht, maar ook voor honden met neiging tot overgewicht en op gewicht dienen te blijven, als ook voor honden die gecastreerd/gesteriliseerd zijn.

We hebben bewust geen light-/dieetvoedingen. De voedingen die hiervoor wel te koop zijn, maken veelal gebruik van extra vulmiddelen (ruwe celstof o.a.), waardoor de hond een vol gevoel heeft, zonder extra calorieën. Echter, deze ‘loze’ vulmiddelen zorgen er ook voor dat de maag steeds groter gaat worden. Hierdoor gaat het telkens langer duren voordat uw hond het signaal krijgt dat de maag gevuld is, met een (nog) groter hongergevoel tot gevolg. Het toevoegen van sperziebonen (of andere groentes) aan de maaltijd raden we daarom ook af. Deze sperziebonen zorgen voor een grotere maagvulling, waardoor het gevoel van verzadiging nog later binnenkomt, aangezien het de maag vergroot.

We adviseren om te kiezen voor Farm Food Fresh diepvries versvlees voeding, of een combinatie van Farm Food HE brokken en Farm Food Fresh diepvries versvlees. Hier gaat de voorkeur naar uit, boven een menu van alleen Farm Food HE brokken. Farm Food Fresh zorgt namelijk voor een optimale darmflora, aangezien het een scala aan probiotica (nuttige darm-stimulerende bacteriën) bevat. Een optimale darmflora zorgt voor een goede opname en vertering van voedingsstoffen en ondersteunt de lever bij het ‘ontgiften’. Door het afvallen komen er ballaststoffen vrij in het lichaam, welke de lever uit het bloed filtert. Een optimale, rijke darmflora draagt bij aan dit proces, waardoor de kans op gezondheidsklachten verkleind wordt.

Waarom Farm Food tijdens het afvallen?

Tijdens het afvallen wordt lichaamsvet afgebroken en omgezet in energie. In dit lichaamsvet hebben zich in de meeste gevallen veel, niet afbreekbare, lichaamsvreemde stoffen verzameld. De hoeveelheden en de soort stoffen zijn sterk afhankelijk van wat u uw hond altijd te eten (en als extra’s) heeft gegeven. Zodra uw hond gaat afvallen komen deze stoffen vrij en kunnen er ontgifting verschijnselen optreden. Verschijnselen in de vorm van sterk verharen, dunne ontlasting, poten likken, pukkels in de liezen en dergelijke.

Dit ontgiftingsproces is een natuurlijke reactie van het lichaam en is niet te stoppen wanneer het optreedt. Aangezien Farm Food HE geen chemische stoffen zoals antioxidanten, conserveringsmiddelen, kleur-, geur- en smaakstoffen bevat en er bovendien geen afvalstoffen zijn gevormd door oververhitting, stopt de aanvoer van deze schadelijke stoffen. Dit helpt het lichaam (vooral de lever) extra om “de rommel op te ruimen”. Ook het verbeteren van de darmflora via het bijgeven van vuile pens in de vorm van vers vlees voor honden, zoals onze Farm Food Fresh Pens & Hart Compleet, draagt bij aan het weer gezond en actief worden van uw hond.

Meerdere “kleine” maaltijden per dag geven

Het beste kunt u de hond tijdens het afvallen meerdere maaltijden per dag geven. Door uw hond kleine porties over de dag verdeeld te geven, stimuleert u het metabolisme en zal het zogenaamde ‘kacheltje’ blijven branden. Meerdere maaltijden per dag zorgen er tevens voor dat er een zo stabiel mogelijk bloedsuikergehalte wordt gecreëerd. Op deze manier kunt u het ‘achterhaalde lichaam’ enigszins ‘programmeren’ dat er geen sprake van schaarste is en er dus niet spaarzaam omgegaan hoeft te worden met energie. Bovendien wordt door de kleinere hoeveelheid per keer de maag op een natuurlijke wijze verkleind (dit kan enkele maanden duren).

Mag mijn hond dan geen tussendoortjes meer?

Tussendoortjes zijn meestal een belangrijk punt van aandacht als we overgewicht willen aanpakken of voorkomen. Tussendoortjes, als andere voeding, beloningssnoepjes, hondenkoekjes, tafelresten en dergelijken leveren vooral loze calorieën en dat is natuurlijk niet gewenst. Het lichaam kan tenslotte beter gevoed worden met voeding die essentiële voedingsstoffen bevat, dan met tussendoortjes die alleen maar extra calorieën leveren wat bij overgewicht juist niet gewenst is.

Trakteer uw hond tijdens het afvallen bij het trainen eens met Farm Food HE brokken met een andere smaak. Haal deze hoeveelheid dan wel van de dagelijkse portie af. En heeft u moeite om niets te geven op een tijdstip waarop uw hond altijd een tussendoortje kreeg? Geef uw hond dan op dat tijdstip een klein beetje achtergehouden voeding, bijvoorbeeld in een voederspeeltje voor een fijn traktatiemoment.

Het voorkomen van een hongergevoel

Laat uw hond moeite doen om de voeding binnen te krijgen, zodat uw hond rustig eet. Bijvoorbeeld door middel van een schrokbak, Kong, snuffelmat of u strooit de brokken uit over het terras. Op deze manier zorgt u ervoor dat uw hond rustiger eet en dat het gevoel van verzadiging meer tijd heeft om in te treden.

Overigens hebben veel honden na het eten van de maaltijd nog steeds honger en proberen weer wat te eten. Dit is te herleiden naar het gedrag dat een wolf, de voorvader van onze huishond, ook laat zien. Zij kluiven na het eten van de prooi op de taaie huid hiervan. Wanneer u uw hond na de maaltijd 5 à 10 minuten op een kauwkluif laat kauwen, zoals Farm Food Rawhide, stilt dat de honger.

Ruil na deze minuten kauwen de Farm Food Rawhide om voor wat achtergehouden voeding en leg de Rawhide kluif weg voor een volgend kauwmoment. Kijkend naar de calorische waarde, is het geen probleem om zeer regelmatig een Farm Food Rawhide kauwartikel te geven, aangezien Farm Food Rawhide door het lichaam niet opgenomen wordt als voedingswaarde. Farm Food Rawhide is gemaakt van onderhuids bindweefsel en bestaat uit Collageeneiwit. Dit is een lichaamseigen stof en daardoor slaat het lichaam dit niet op als vetreserve.

Meer beweging en leuke dingen ondernemen

Om een energieoverschot te voorkomen is het belangrijk dat honden, naast een dieet, voldoende beweging krijgen. Houd daarbij wel rekening met het opbouwen van de beweging en de hoeveelheid beweging, zeker bij pups. Veel, maar niet overdadig lang wandelen kan heel goed zijn voor uw hond. Het is dan ook belangrijk rekening te houden met een opbouwschema voor honden die weinig beweging gewend zijn en ook rekening te houden met opgroeiende pups, vooral bij grote rassen.

Een andere uitstekend sport voor honden is zwemmen, aangezien daarmee verschillende spiergroepen getraind worden, zonder dat de hond te veel belasting op de gewrichten krijgt.

Ook kunt u – zoals al eerder genoemd – de voeding op een alternatieve manier aanbieden. Dit kan zowel binnenshuis als buitenshuis door middel van geestelijke en of lichamelijke spelletjes, zoals de brokjes her en der verstoppen in huis of in een brokkenbal, snuffelmat en hondenpuzzel aanbieden.

We noemen dit “verrijken” van voeding. Het zoeken naar de voeding zorgt ervoor dat de zintuigen worden geprikkeld. Het prikkelen van de zintuigen kost de hond lichamelijke energie, tevens zorgt het ook voor een voldaan gevoel bij de hond. Dit verrijken van voeding is goed voor de ontwikkeling van de hond, maar het schept ook een goede band, door met uw hond samen dingen te ondernemen en te leren.

Na de castratie of sterilisatie

Volwassen honden worden vaak gecastreerd of gesteriliseerd. Uit onderzoek is gebleken dat castratie en sterilisatie zorgt voor een verandering in de hormoonhuishouding, waardoor de stofwisseling afneemt en deze honden een verhoogde kans hebben op obesitas (6). Het beste kunt u de voeding niet direct na de castratie/sterilisatie aanpassen, maar eerst aankijken hoe het na een aantal weken op de huidige hoeveelheid voeding met uw hond gaat.

Merkt u na een aantal weken dat uw hond in gewicht aankomt, dan kunt u eerst beginnen met 5% minder voeding dan de aanbevolen richtlijn te geven. Indien 5% minder niet voldoende is om op het streefgewicht te blijven, dan kunt u de voeding minderen naar 10% voeding. Voor de meeste volwassen gecastreerde/gesteriliseerde honden geldt 5 à 10% minder voeding (dan de normale aanbevolen hoeveelheid) als een reële, hanteerbare richtlijn. Heeft u een hond die jonger is dan 16 maanden die gecastreerd/gesteriliseerd is of wordt? Daarvoor geldt deze hoeveelheid minder voeding geven niet direct. Een hond is namelijk pas met 16 maanden voeding technisch volledig uitgegroeid en heeft vaak de voedingsstoffen nog hard nodig. Heeft u een jonge hond die gecastreerd/gesteriliseerd is of gaat worden, neem dan gerust even contact met ons op voor een individueel advies, afgestemd op uw hond.

1. Donoghue S., Khoo L., Glickman L.T., Kronfeld D.S., 1991, Body condition and diet of relatively healthy older dogs. J Nutrition Volume 121 Pages 58-59
2. McGreevy PD, Thomson C, Pride C, Fawcett A, Grassi T, Jones B, 2005, Prevalence of obesity in dogs examined by Australian veterinary practices and the risk factors involved. Vet Rec Volume 156, Pages 695-702
3. Aldewereld C.M., Monninkhof E.M., Kroese F.M., de Ridder D.T.D., Nielen M., Corbee R.J., 2021, Discussing overweight in dogs during a regular consultation in general practice in the Netherlands, Animal Physiology and Animal Nutrition, Volume 105, Pages 56 – 64
4. German, A. J., 2016, The growing problem of obesity in dogs and cats, Journal of Nutrition, Volume 136, Pages 1940 – 1946
5. Lund E.M., Armstrong P.J., Kirk C.A., Klausner J.S., 2006, Prevalence and risk factors for obesity in adult dogs from private US veterinary practices, Intern J Appl Res Vet Med, Volume 4, Issue 2, Pages 177 – 187
6. Kealy R.D., Lawler D.F., 2002, Effects of diet restriction on life span and age-related changes in dogs, Journal of the American Veterinary Medical Association, Volume 220, Pages 1315-1320

Voedingsadvies

Wilt u graag meer informatie over overgewicht bij honden, dan kunt u deze informatie vinden op onze website https://www.farmfood.be/voedingstips/overgewicht/. Mocht u verder nog vragen hebben of graag advies willen, dan kunt u altijd contact opnemen met ons specialistisch voedingsteam.